Noże tokarskie – jak są zbudowane i do czego są wykorzystywane?

Noże tokarskie – jak są zbudowane i do czego są wykorzystywane?

25 listopada 2021 Wyłączone przez Arek

Noże tokarskie jak wiadomo mają zastosowanie przy tokarkach, które można stosować przy skrawaniu. Noże tokarskie mają jedno ostrze i dzięki niemu możemy zrobić toczenie zewnętrzne i wewnętrzne. Kształtowany przedmiot przeważnie ma kształt walca lub innej bryły obrotowej i za pomocą noży tokarskich możliwe jest uformowanie go w inny kształt. Poza toczeniem przy ich użyciu można wykonać przecinanie, wcinanie, gwintowanie oraz rowkowanie. Tokarki są często używanym urządzeniem do wytwarzania gwintów. Jak zrobiony jest nóż tokarski i jakie możemy wyróżnić jego typy? Jakich jeszcze narzędzi wykorzystamy do tworzenia gwintów?

Jak zbudowany jest nóż tokarski?

Nóż tokarski zbudowany jest z dwóch fragmentów – roboczego i chwytowego. Część chwytowa montowana jest bezpośrednio w tokarce, część robocza za to składa się z kilku innych elementów i to dzięki niej możliwa jest praca noża. Składa się na nią powierzchnia natarcia oraz przyłożenia, krawędź skrawająca, ostrze a także naroże. Wszystkie części mają inną funkcję i wystarczy, że zabraknie jednej z nich a nóż nie będzie spełniał swojego zadania. Noże tokarskie zbudowane mogą być ze stali szybkotnącej i znajdą wtedy zastosowanie przy kształtowaniu stali, staliwa, żeliwa a także miękkiego mosiądzu. Drugi materiał wykonania to płytki zrobione z węglików spiekanych, dzieli się je jeszcze na kategorie S oraz H i każde będą wykorzystywane przy innych materiałach.

Na jakie kategorie można podzielić noże tokarskie?

Noże tokarskie pogrupować można ze względu na różne kryteria. Przeważnie spotkać można się z podziałem ze względu na sposób kształtowania. W takich sytuacjach wyodrębniamy noże punktowe, kształtowe oraz obwiedniowe. Te pierwsze łączą się z kształtowanym tworzywem punktowo, czyli jedynie wierzchołkiem ostrza. Noże kształtowe będą obrabiały tworzywo brzegiem ostrza, za to noże obwiedniowe charakteryzują się kształtowaniem za pomocą przetaczania się po powierzchni.

Innym sposobem na grupowanie noży tokarskich będzie uwzględniający ich konstrukcję.

Rozróżniamy wtedy noże tokarskie jednolite, składane, noże z płytką lutowaną a także noże oprawkowe. Noże jednolite są wykonane z jednego typu tworzywa i zazwyczaj będzie to stal, składane za to mają wymienne płytki z węglików spiekanych. Noże z płytką lutowaną przeznaczone są do toczenia wzdłużnego, zewnętrznego a także wewnętrznego, ale też do przecinania oraz planowania. Noże oprawkowe za to tworzą nowe noże tokarskie o asymetrycznych formach – promieniowych, przezieraków, wytaczaków i zdzieraków.

Za pomocą jakich narzędzi najlepiej obrabiać gwinty?

Gwinty można robić za pomocą kilku różnych sposobów. Rozróżnić można obróbkę walcowaniem, szlifowaniem, frezowaniem, nacinanie gwintownikiem albo nożami stycznymi wagnera oraz nacinanie na tokarce.

Dostępne na rynku noże styczne wagnera są niezmiernie specjalistycznym i skomplikowanym sprzętem, jednak przy użyciu ich proces obróbki przebiega niesamowicie szybko.

Jednymi z prostszych metod będzie nacinanie na gwintowniku i nacinanie gwintu narzynką. Zazwyczaj będą one też stosowane w domowych pracowniach jeśli tylko mamy odpowiednie sprzęty. Warto jednak mieć na uwadze, że na gwintowniku wykonamy tylko gwinty wewnętrzne, a za pomocą narzynki gwinty zewnętrzne.

Źródło: Szlifmet – noże wagnera