Resurs UTB – czym właściwie jest?

Resurs UTB – czym właściwie jest?

28 grudnia 2021 Wyłączono przez Arek

Każda maszyna użytkowana przez człowieka wymaga wykonywania okresowych przeglądów. Ten obowiązek nie omija także wszelkiego rodzaju dźwigów osobowych klasyfikowanych jako Urządzenia Transportu Bliskiego, czyli UTB. Od sprawnego funkcjonowania takiego dźwigu zależy bezpieczeństwo jego użytkowników. Usterka wykryta o czasie może uratować komuś zdrowie, a nawet życie. Można zapobiec tragedii, z tego powodu warto dbać o regularne wykonywanie przeglądów. Windy osobowe jako urządzenia transportu bliskiego muszą być poddawane badaniom okresowym, eksploatacyjnym, oraz w miarę potrzeb powypadkowym lub poawaryjnym. W przypadku tego typu urządzeń przeprowadzanie okresowych przeglądów jest regulowane przez prawo, a dokładniej mówiąc rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego. Również Urząd Dozoru Technicznego uchwalił wytyczne, które zobowiązują właścicieli dźwigów osobowych do wykonywania okresowych badań technicznych. 

Bezpieczeństwo dźwigów UTB – regulacje prawne

Ocenia się, że w naszym kraju znajduje się około 100 tysięcy wind osobowych. Niektóre z nich zostały zamontowane już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, przez co są zgodne z obecnymi przepisami bezpieczeństwa. Jednakże mimo wszystko około połowa ich nie spełnia najważniejszych regulacji bezpieczeństwa. Najistotniejszym kłopotem są wieżowce wzniesione w latach 70, gdyż ich stan techniczny wymaga wielu remontów, a dźwigi osobowe nie są priorytetem. Właściciele tych budynków nie są chętni do wymiany dźwigów, a swoje racje argumentują tym, że przecież funkcjonują one bezproblemowo od wielu lat. Z pewnością nie jest to rozsądne rozumowanie jeśli chodzi o zdrowie i życie mieszkańców. Stając naprzeciw temu zagadnieniu Minister Przedsiębiorczości i Technologii zaktualizował rozporządzenie w kwestii eksploatacji urządzeń podlegającym przepisom dozoru technicznego. Nałożono obowiązek robienia przeglądów technicznych aby ocenić stan funkcjonowania dźwigu. 

Dźwigi UTB a resurs

Według definicji resurs jest okresem zdolności użytkowej, czyli inaczej mówiąc jest to obowiązkowy przegląd specjalny dźwigu, który ma pewną ważność. Po przekroczeniu wyznaczonego terminu należy ponownie zlecić wykonanie oceny stanu technicznego. Jeśli chodzi o dźwigi, to parametrami branymi pod uwagę są intensywność wykorzystania, a także obciążenie jest poddawane urządzenie. Warto pamiętać, że resurs jest przeglądem specjalnym ,który musi być wykonany przez odpowiedniego specjalistę. Ważną kwestią jest także to, że taki dźwig jeździ się w szybie, który też musi być regularnie kontrolowany. Dlatego osoba, która będzie przeprowadzała resurs UTB powinna mieć odpowiednie uprawnienia budowlane. Przegląd specjalny wind może być przeprowadzany przez przedstawiciela producenta, ale koniecznie musi on posiadać odpowiednie uprawnienia. 

Co obejmuje przegląd specjalny dźwigu UTB?

To jaki powinien być zakres przeglądu specjalnego Urządzeń Transportu Bezpośredniego określa instrukcja dołączona przez producenta. Bywa, że w instrukcji nie ma takich danych, w takiej sytuacji trzeba kierować się stosownymi normami, specyfikacjami technicznymi, oraz aktualną wiedzą techniczną. Istotne jest aby taki przegląd specjalny obejmował swoim zakresem najważniejsze podzespoły, które mają wpływają na bezpieczne korzystanie z windy. O jakie dokładnie części chodzi? Są to przede wszystkim:

  • cała konstrukcja nośna, czyli dokładniej mówiąc jest to szyb, rama kabiny, rama wciągarki, ale również prowadnice,
  • mechanizm napędowy na który składają się liny, mocowania lin, oraz wciągarka,
  • układ elektryczny – instalacja w szybie, aparatura odpowiadająca za sterowanie urządzeniem,
  • układ hydrauliczny czyli przewody, siłowniki, a także agregat hydrauliczny
  • odpowiadające za bezpieczną pracę dźwigu czyli np. system alarmowy.

Taki przegląd specjalny dźwigów UTB powinien być zwieńczony wykonaniem właściwego sprawozdania, w którym opisany jest wynik przeglądu, dane osób wykonujących, termin następnego przeglądu, a także kryteria oceny. 

Najistotniejsza jest profilaktyka

Jak w przypadku wielu urządzeń, tak również jeśli chodzi o dźwigi UTB niezbędna jest profilaktyka. Wiele usterek można wcześniej wykryć i naprawić, co zdecydowanie poprawi bezpieczeństwo tego typu urządzeń. Niestety, jeśli chodzi o windy z lat 70 problem jest bardziej złożony, ponieważ takie pobieżne przeglądy mogą okazać się niewystarczające i nie wykryją wszystkich awarii. Urząd Bezpieczeństwa Technicznego monitoruje stan techniczny na bieżąco usuwając pojawiające się usterki i wymieniając uszkodzone części. Niestety, jeśli chodzi o aparaturę sterową problem może okazać się bardziej złożony. Zbudowana jest ona z podzespołów, których sprawność działania po 40 latach jest zdecydowanie ograniczona. Jedynym wyjściem zazwyczaj jest wymiana jej, co zapobiegnie niebezpiecznym wypadkom. 

Potencjalne zagrożenia starych dźwigów  

Obecnie technika poszła do przodu, także jeśli chodzi o windy osobowe. Dawne urządzenia zamontowane w wieżowcach nie mają niektórych zabezpieczeń, które znajdują się w tych nowocześniejszych modelach. Należy pamiętać, że te starsze modele nie posiadają drzwi kabinowych. Co więcej taki dźwig nie ma zabezpieczeń przed nadmierną jazdą w górę, oraz odpowiednich zabezpieczeń przed niechcianymi ruchami kabiny. Co istotne brakuje tu również łączności głosowej z serwisem, ponadto drzwi przystankowe nie mają kontroli zaryglowania. Są to niedociągnięcia których nie da się zupełnie zlikwidować.

Jedynym rozwiązaniem jest wymiana całego dźwigu, ale jest to bardzo droga inwestycja. Kolejnym ubytkiem jest także niewielka dokładność jeśli chodzi o zatrzymywanie się na przystankach. Często taka kabina niedokładnie trafia w poziom piętra i powstaje stopień, który staje się kłopotliwy do pokonania szczególnie dla osób na wózkach inwalidzkich i starszych. Dźwigi z lat 70 powinny być co jakiś czas remontowane, a uszkodzone elementy wymieniane, ale należy pamiętać, że nigdy nie będą one działały tak jak nowe. Z tego powodu niezbędne jest częstsze dokonywanie przeglądów technicznych a także stały kontakt z serwisem. Należy wtedy bezwzględnie stosować się do zaleceń wydanych przez specjalistów. Oczywiście wraz z upływem czasu tego typu problem będzie narastał, więc w dłuższej perspektywie niezbędna będzie wymiana całego urządzenia.